Thiếu Iốt trẻ sẽ lùn, gây ra bướu cổ,
thiểu năng tuyến giáp ảnh hưởng lớn đến sự phát triển và hoạt động của
cơ thể, giảm khả năng lao động sáng tạo của trẻ, trẻ thường xuyên mệt
mỏi, kém tập trung. Iốt có nhiều trong đất, là thức ăn cho các loại thực
phẩm rau củ, thịt cá, tôm cua… có nhiều trong nước biển, là thức ăn cho
các loại hải sản. Nhưng do bão lũ…Iốt trong đất bị trôi đi làm thực
phẩm ngày càng ít Iốt. Vì thế, sử dụng muối có bổ sung Iốt sẽ giải
quyết được tình trạng thiếu Iốt.
Thiếu I ốt sẽ gây bệnh bướu cổ
Tuy nhiên, chúng ta cần nhớ rằng nếu ăn
nhiều muối, cơ thể thừa muối sẽ mệt mỏi, khát nước, khô tế bào, thận sẽ
mệt mỏi vì phải thải bớt muối, thừa muối lâu dài sẽ bị cao huyết áp…Do
vậy, dù muối Iốt rất giàu Iốt nhưng chúng ta cũng chỉ ăn một lượng muối
vừa đủ với nhu cầu khuyến nghị mà thôi. Vậy, sử dụng muối Iốt như thế
nào để an toàn và hiệu quả? Chúng ta cùng tìm hiểu nhé!
Muối
có công thức hóa học là NaCl (Natri Chlorua), khi vào cơ thể sẽ được
tách ra thành Natri và Chlor. Theo Viện Dinh dưỡng Quốc gia, nhu cầu
Natri ( vì nhu cầu muối được tính từ nhu cầu Natri) và Iốt được khuyến
nghị cho người Việt Nam như sau:
|
Tuổi
|
Nhu cầu Iốt (µg/ngày)
|
Nhu cầu Natri (mg/ngày)
|
|
0-12 tháng
|
90
|
120-200
|
|
1-5 tuổi
|
90
|
225-300
|
|
6-9 tuổi
|
120
|
400
|
|
10-18
|
150
|
500
|
|
Người trưởng thành
|
150
|
500
|
|
Phụ nữ mang thai
|
200
|
500
|
|
Phụ nữ cho con bú
|
200
|
500
|
Thực phẩm trong
thiên nhiên rất giàu Natri và đáp ứng được 50-100% nhu cầu , có nghĩa là
mổi ngày cơ thể đã nhận được khoảng 200-300 mg Natri từ các loai thực
phẩm trong bữa ăn. Lượng Natri còn thiếu sẽ được bổ sung từ các loại gia
vị như: muối, nước mắm, nước tương, mắm tôm… Trung bình 1 g muối có
chứa 340mg Na, rõ ràng là chúng ta, từ trẻ nhỏ cho đến người trưởng
thành đều không cần ăn nhiều muối! Đặc biệt là chế độ ăn cho trẻ nhỏ,
với nhu cầu Natri chỉ từ 120 -300mg/ngày thì việc nêm thêm muối vào thức
ăn là không cần thiết.
Nhưng một điều không thể phủ nhận là “ăn
mặn” thì cho cảm giác ăn ngon, đỡ ngán, và người Việt Nam có thói quen
ăn rất mặn. Vì vậy, trong chiến lược quốc gia về dinh dưỡng, Viện Dinh
Dưỡng Việt Nam vận động người dân chỉ nên ăn từ 3-5g muối/ ngày. “Muối”
ở đây phải được hiểu là lượng Na có trong muối. Vì vậy, khi sử dụng
những gia vị khác giàu Natri như nước mắm, nước tương, bột nêm, mắm tôm,
hoặc các thức ăn mặn như: cá khô, tôm khô, dưa muối, cà muối……thì phải
giảm bớt lượng muối ăn vào.
Ví dụ: 1g muối có lượng Natri tương đương với 8 ml nước mắm (nước tương) hoặc 5g mắm tôm…
Vậy khi đã ăn 10g mắm tôm thì phải bớt lại 2g muối.
Trái lại, bữa ăn hằng ngày thường không
cung cấp đủ Iốt cho nhu cầu của cơ thể. Một số ít thực phẩm có lượng Iốt
cao như phô mai (200 µg / 100g ), trứng gà (169 µg / 100g), lươn, hải
sản (60 µg / 100g), sữa bột tách béo (130 µg / 100g ), sữa bột toàn phần
(110 µg / 100g), tảo biển (92 µg / 100g ), rau giền (50 µg / 100g), bắp
cải (20 µg / 100g) … còn phần lớn thực phẩm rất nghèo Iốt.
Một chế độ ăn có nhiều sữa thì lượng Iốt
thiếu hụt không nhiều vì 1 lít sữa có thể cung cấp 100 µg Iốt. Ví dụ
trẻ 6 tháng uống 800 ml sữa đã cung cấp được 90% nhu cầu Iốt rồi.
Khi sử dụng muối Iốt, cơ thể được bổ
sung một lượng Iốt đáng kể: 100g muối Iốt có chứa 2200 µg Iốt, vậy 3g
muối Iốt cung cấp 66 µg Iốt đáp ứng được 30-50% nhu cầu Iốt ở tuổi thiếu
niên và người trưởng thành. Tuy nhiên, Iốt trong muối có thể bị hao hụt
qua quá trình bảo quản và chế biến (mất 20% khi chiên hoặc nướng, mất
50% khi luộc..). Vì vậy, khi dùng muối Iốt chúng ta cần lưu ý:
- Giữ muối Iốt nơi
khô ráo, tránh ánh sáng mặt trời, dùng xong buộc kín miệng túi hoặc để
muối trong lọ đậy nắp kín để tránh Iốt bị bay hơi
- Không rang muối Iốt.
- Khi ướp thức ăn, bỏ một ít muối Iốt trước, sau khi nấu chín thì bỏ thêm vào cho vừa đủ.
- Nên cho muối Iốt vào thức ăn sau khi đã nấu chín.
Để có một chế độ dinh dưỡng hợp lý, các
bạn hãy luôn ghi nhớ một trong 10 lời khuyên của Bộ Y Tế trong Chiến
lược quốc gia về dinh dưỡng, đó là: “Không ăn mặn. Sử dụng muối Iốt
trong chế biến thức ăn”.