An toàn từ khâu chọn thực phẩm
Ông Nguyễn Công Khẩn, Nguyên Cục trưởng Cục An toàn vệ sinh thực phẩm cho biết, tình trạng ngộ độc thực phẩm ngày
Tết cũng có chiều hướng gia tăng. Vì vậy, việc mua và chọn thực phẩm
cũng đóng một vai trò quan trọng trong việc hạn chế nhiễm độc thực phẩm.
Nếu thực phẩm đã qua khâu kiểm dịch thì người mua cũng an tâm hơn.
Những loại thực phẩm đã qua giết mổ thì nên chọn ở những cửa hàng có
uy tín và tốt nhất là mua ở những cửa hàng có bảo hành chất lượng cho
khách hàng. Rau, quả nên mua ở những cửa hàng bán rau, quả sạch. Những
loại thực phẩm đồ hộp cần quan sát kỹ xem về hạn sử dụng, không mua các
loại đồ hộp bị phồng, méo mó, hộp đã gỉ. Người tiêu dùng tuyệt đối không
vì rẻ mà mua những loại thực phẩm đã hết hoặc gần hết hạn sử dụng.
Theo ThS. BS dinh dưỡng Nguyễn Trọng An, (Vụ Bảo vệ Bà mẹ trẻ em, Bộ
LĐ -TB&XH) các loại vi khuẩn gây hại tiềm ẩn trong thực phẩm sẽ phát
tán rất nhanh nếu không được bảo quản trong điều kiện nhiệt độ thích
hợp. Thực phẩm sau khi mua về cần được chế biến ngay hoặc phải bảo quản
trong tủ lạnh để bảo đảm thực phẩm khi chế biến còn tươi, hàm lượng các
chất dinh dưỡng ít bị mất.

Thực phẩm sau khi mua về cần được chế biến ngay hoặc phải bảo quản trong tủ lạnh
Các thực phẩm được bảo quản trong tủ lạnh cần được bọc kín và để
riêng thức ăn sống và chín, tránh sự nhiễm khuẩn chéo. Nơi chế biến thức
ăn cần tránh xa khu vực dễ nhiễm khuẩn như nhà vệ
sinh, cống rãnh,... Nếu ở điều kiện nhiệt độ phòng khoảng 32oC, trong
vòng 1 giờ thì các loại thịt nên được bảo quản trong tủ lạnh. Đối với
các loại thực phẩm như thịt, cá, hải sản có thể dự trữ trong ngăn đá của
tủ lạnh khoảng 2 ngày, còn đối với thịt bò, thịt bê, thịt cừu thì có
thể 3 - 5 ngày.
Trong quá trình chế biến thức ăn, người nội trợ phải vệ sinh đôi tay
thật sạch, đi găng tay hoặc đồ vật chuyên dụng để chế biến; Không dùng
chung dụng cụ khi chế biến thức ăn sống và chín. Thức ăn nên dùng ngay
sau khi chế biến hoặc chậm nhất là sau từ 24 - 48 giờ nếu bảo quản tốt.
Thức ăn lưu cữu lâu ngày cũng đồng nghĩa với số lượng vi khuẩn gia tăng,
khi đó nguy cơ ngộ độc thực phẩm từ những món ăn để lâu ngày là rất
lớn. Bởi vậy, thức ăn cũ chỉ nên sử dụng lại một lần, hạn chế không đun
đi đun lại nhiều lần nhằm tránh mất chất dinh dưỡng đồng thời tạo môi
trường cho vi khuẩn, vi sinh vật độc hại sinh sôi. Thức ăn an toàn là
khi được nấu chín ở nhiệt độ 60 - 1000C.

Bát đũa sau khi rửa cần được sấy khô và bảo quản chỗ khô ráo để hạn chế sự lây nhiễm của vi khuẩn
Rửa tay và vệ sinh vật dụng ăn uống thường xuyên
Theo
các chuyên gia trong lĩnh vực vệ sinh an toàn thực phẩm, nhà bếp cũng
là nơi dễ nhiễm khuẩn vì đó là môi trường giàu dinh dưỡng, lí tưởng để
các vi khuẩn, vi sinh vật gây hại sinh sôi và nảy nở. Vì vậy, để bảo đảm
vệ sinh cho món ăn trong quá trình nấu nướng, phải giữ cho nhà bếp luôn
sạch sẽ và khô thoáng để vi khuẩn không có cơ hội để phát triển và gây
bệnh. Bát đũa sau khi rửa cần được sấy khô và bảo quản chỗ khô ráo để
hạn chế sự lây nhiễm của vi khuẩn. Thói quen tốt này có khả năng ngăn
ngừa sự lây lan các vi khuẩn có hại qua đường ăn uống.
Việc rửa tay tưởng chừng như rất đơn giản, tuy nhiên nếu rửa tay
không đúng cách thì cũng vô tác dụng. Theo các chuyên gia, bạn cần rửa
tay bằng nước ấm cùng với xà bông diệt khuẩn, sau đó lau khô tay với
khăn vải mềm và nếu cẩn thận hơn có thể dùng bông gòn thấm cồn lau lên
đôi bàn tay. Việc rửa tay nên được tiến hành trước và sau khi chuẩn bị
món ăn, đặc biệt là đối với những loại thực phẩm tươi sống như thịt, cá,
trứng và các loại hải sản.
Để đảm bảo an toàn, bạn có thể áp dụng những nguyên tắc dưới đây. Hãy
loại bỏ thức ăn dư thừa khi đã tiếp xúc với nhiệt độ phòng lâu hơn 2
giờ đồng hồ hoặc để ngoài thời tiết nóng trong hơn 1 giờ. Nếu bạn có nhu
cầu bày biện thức ăn nguội ra sớm hơn 2 giờ đồng hồ, hãy sử dụng khay
đá đặc phía dưới để thức ăn được bảo quản lạnh tốt hơn và thay thường
xuyên khi đá tan chảy. Khi dùng khay đá, bạn nên đựng thức ăn vào đồ
đựng nông để tất cả các phần trong thức ăn được bảo quản đều. Nếu bạn
muốn bày thức ăn nóng trong hơn 2 tiếng, bạn nên sử dụng khay giữ nóng
thức ăn, lò hâm để ở bàn ăn để giữ thức ăn luôn nóng.
Phát hiện và xử lý khi bị ngộ độc
Dấu hiện ngộ độc thực phẩm: Người bệnh
đột ngột có những triệu chứng: buồn nôn và nôn ngay, có khi nôn cả ra
máu, đau bụng, đi ngoài nhiều lần (phân nước, có thể lẫn máu), có thể
không sốt hoặc sốt cao trên 38 độ C.
Cách xử trí
Nếu người bị ngộ độc còn tỉnh táo, cần
làm cho chất độc lẫn trong thức ăn đào thải ra ngoài càng nhanh càng
tốt bằng cách: Dùng hai ngón tay để ngoáy họng hay dùng một thìa nhỏ
đưa vào gốc lưỡi (cẩn thận tránh làm xây xát miệng) để gây nôn. Khi
bệnh nhân nôn, để đầu cúi thấp hơn ngực, tránh bị sặc vào phổi. Lúc
này, bệnh nhân bị mất nước nghiêm trọng nên cần bù nước và chất điện
giải bằng cách cho uống Oresol hoặc nước cháo, nước cam, nước dừa, nhất
là sau mỗi lần nôn hay đi ngoài. Tiếp đó, cho bệnh nhân ăn các thức ăn
mềm, dễ tiêu.
Nếu thấy không cải thiện mà mất nước
nặng, li bì, sốt cao hay phân có máu thì phải khẩn trương đưa BN đến
bệnh viện để được điều trị kịp thời.